Knowledge
PL | EN
YOUR ACCOUNT
DOCUMENT ON DEMAND

Did not manage to find the document you need?
Write us and we will prepere it for you
within 48H (5 days a week)

You have to be logged in to use document on demand option.

SEARCH
WSPÓŁDZIAŁANIE PRACODAWCY ZE ZWIĄZKAMI ZAWODOWYMI W PRZYPADKU „ZWOLNIEŃ GRUPOWYCH” CZ.2
date of publication 20-12-2013
Stroną trybu konsultacyjnego jest pracodawca w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy, tj. jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia ona pracowników, oraz zakładowa (międzyzakładowa) organizacja związkowa, ale jedynie taka, która posiada uprawnienia zakładowej (międzyzakładowej) organizacji związkowej (tj. zrzeszającej co najmniej 10 pracowników – art. 251, 34 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych) istniejąca w chwili rozpoczynania procedury zwolnień grupowych. Powstanie związku zawodowego później w trakcie trwania „zwolnień grupowych” nie powoduje rozpoczęcia procedury i negocjacji ze związkiem zawodowym od początku (tak też wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt: II PK 63/05).
 
Konsultacja, o której mowa powyżej dotyczy wszystkich pracowników objętych zamiarem „zwolnienia grupowego” niezależnie od ich przynależności związkowej.
 
Podnieść należy, iż porozumienie zawarte ze związkami zawodowymi jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 K.p. i w związku z tym jest wiążące dla pracodawcy, który nie może odstępować od jego treści w dalszym etapie procedury „zwolnień grupowych” (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt: II PK 323/05). Ponadto dopuszczalne jest zawarcie porozumienia po upływie ustawowego terminu 20 dni (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 marca 2004 r., sygn. akt: I PK 387/03).
Istotne jest to, iż nie jest możliwe zawarcie porozumienia z innymi podmiotami będącymi przedstawicielami pracowników o ile u pracodawcy działają związki zawodowe.
 
Jeżeli doszło do zawarcia porozumienia ze związkami zawodowymi to pracodawca podejmując indywidualne decyzje dotyczące wypowiedzenia umów o pracę nie musi konsultować swojego zamiaru w trybie art. 38 K.p. (art. 5 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach …). Natomiast jeżeli nie doszło do zawarcia porozumienia to zgodnie z art. 5 ust. 2 należy do pracowników reprezentowanych przez związek zawodowy stosować art. 38 K.p. Pamiętać należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach … w przypadku zwolnień grupowych jest uchylona szczególna ochrona stosunku pracy działaczy związkowych (członków zarządu organizacji związkowej lub będących członkami zakładowej organizacji związkowej, upoważnionych do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy – art. 5 ust. 5 pkt 3) i 4))  w takim sensie, iż pracodawca nie może ich zwolnić a może dokonać wypowiedzenia warunków pracy i płacy. W tym przypadku nie jest wymagana zgoda związku zawodowego wynikająca z art. 32 ustawy o związkach zawodowych, a jedynie konsultacja w okolicznościach, o których mowa powyżej.
 
Ponadto jeżeli nie dochodzi do „zwolnienia grupowego” pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników dokonujący wypowiedzenia stosunku pracy z przyczyn nie leżących po stronie pracownika, ma obowiązki wynikające z art. 10 ustawy o szczególnych zasadach …, który nakazuje stosowanie jedynie  niektórych przepisów tejże ustawy (art. 5 ust. 3-7 – ograniczający dopuszczalność wypowiedzenia stosunku pracy określonej kategorii pracowników i art. 8 – przewidujący dodatkowe świadczenia pieniężne dla zwalnianych pracowników) w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron. W takim przypadku pracodawca ma obowiązek zastosowania konsultacji w stosunku do osób reprezentowanych przez związek zawodowy w trybie art. 38 K.p. a także w stosunku do członków zarządu organizacji związkowej lub będących członkami zakładowej organizacji związkowej, upoważnionych do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 5 ust. 5 pkt 3) i 4) w związku z art. 10 ust 1 ustawy o szczególnych zasadach …). Natomiast w przypadku osób reprezentowanych przez związek zawodowy nie wymienionych w art. 5 o szczególnych zasadach … a podlegających szczególnej ochronie stosunku pracy (np., osoby na urlopie wychowawczym) pracodawca może wypowiedzieć stosunek pracy o ile w terminie 14 dni od zawiadomienia związku zawodowego organizacja związkowa nie zgłosi sprzeciwu. W tym przypadku uprawnienie związku zawodowego jest silniejsze ponieważ pracodawca jest związany stanowiskiem organizacji związkowej (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt: III PK 70/09).
 
Naruszenie przez pracodawcę trybów, o których mowa powyżej w przypadku odwołania się przez pracownika od wypowiedzenia stosunku pracy (warunków pracy i płacy) z przyczyn nie dotyczących pracownika skutkować będzie uznaniem przez Sąd pracy niezgodności takiej czynności z prawem i zasądzeniem roszczeń na rzecz pracownika o których mowa w art. 45 K.p. (uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia lub przywrócenie do pracy (warunków pracy i płacy) albo odszkodowania).
 
Autor: Grzegorz Trejgel, radca prawny w „Wojewódka i Wspólnicy” Sp. k.
 
Stan prawny: 20 grudnia 2013 roku
Podstawa prawna: ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych,
ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.  Kodeks pracy
Płatności obsługuje PayU
Unia Europejska radapracownikow.pl | 2O12