Knowledge
PL | EN
YOUR ACCOUNT
DOCUMENT ON DEMAND

Did not manage to find the document you need?
Write us and we will prepere it for you
within 48H (5 days a week)

You have to be logged in to use document on demand option.

SEARCH
KOMISJE POJEDNAWCZE
date of publication 10-06-2013
Kodeks pracy (k.p.) w art. 243 umożliwia pracownikowi i pracodawcy załatwianie  sporów wynikłych ze stosunku pracy w sposób polubowny. W praktyce jednak większość sporów związanych ze stosunkiem pracy, finał ma w Sądach pracy. Na tego typu formę rozwiązywania sporów ma duży wpływ brak ponoszenia w większości przypadków przez pracowników opłat sądowych. Jest to jednak spowodowane także pozornym brakiem alternatywnych rozwiązań.
 
Niemal całkowicie zapomnianą, żeby nie napisać martwą, instytucją prawa pracy są komisje pojednawcze których celem jest doprowadzenie do polubownego załatwienia sporu między pracownikiem a pracodawcą.
Instytucja komisji pojednawczej została uregulowana przez ustawodawcę w rozdziale II Działu dwunastego Kodeksu pracy w art. od 244 do 258.
 
Zgodnie z art. 244 k. p. komisje pojednawcze mogą być powoływane w celu polubownego załatwienia sporu wynikłego w ramach stosunku pracy. Komisje pojednawcze nie posiadają władzy rozstrzygania sporów równej sądom powszechnym, a jedynie mają kompetencje do doprowadzenia do zawarcia ugody likwidującej spór o roszczenie pracownika ze stosunku pracy. Zawarcie jednak takiej ugody jest często korzystniejsze zarówno dla pracownika jak i pracodawcy. Pracownik otrzymuje należne mu od pracodawcy świadczenia, które zgodnie z oceną posiadanego materiału dowodowego z pewnością uzyskałby w sądzie. Możliwe jest także uzyskanie świadczeń, które są należne pracownikowi lecz nie byłyby możliwe do wykazania w Sądzie pracy w przypadku postępowania przed Komisją pojednawczą. Postępowanie jest niepomiernie krótsze, dzięki czemu pracownik znacznie szybciej jest w stanie skutecznie dojść swoich praw, natomiast dla pracodawcy postępowanie pojednawcze jest znacznie tańsze niż konieczność prowadzenia sprawy w Sądzie powszechnym, więc nawet przyjęcie w pełni roszczeń pracownika może okazać się tańsze niż konieczność prowadzenia sprawy sądowej nawet przez kilka lat, której wynik jest niepewny. Dodatkową korzyścią dla pracownika jest fakt przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w art. 264 k. p. w przypadku zgłoszenia wniosku do komisji o wszczęcie postępowania.
 
Komisja pojednawcza powoływana jest wspólnie przez pracodawcę i zakładową organizację związkową, natomiast w przypadku nieistnienia organizacji związkowej u pracodawcy, komisję powołuje pracodawca, jednak dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii pracowników. Powołanie komisji polega przede wszystkim na ustaleniu zasad i trybu powoływania komisji, czasie trwania kadencji oraz ustaleniu liczby członków. Takie zasady powoływania komisji pozwalają na uzyskanie bezstronności członków komisji. Ponadto, członkami komisji z mocy ustawy nie mogą być osoby zarządzające, w imieniu pracodawcy, zakładem pracy, główny księgowy, radca prawny, oraz osoba prowadząca sprawy osobowe, zatrudnienia i płac. Co oczywiste członkami komisji nie mogą być także pracodawca oraz pracownik pozostający z pracodawcą w sporze.
 
Pracodawca ma także obowiązek zapewnić komisji pojednawczej warunki lokalowe oraz środki techniczne umożliwiające właściwe jej funkcjonowanie. Ponadto ponosi wszelkie wydatki związane z działalnością komisji pojednawczej.
 
Komisja pojednawcza samodzielnie powołuje ze swego grona przewodniczącego oraz jego zastępców oraz ustanawia regulamin postępowania pojednawczego. Pracodawca nie posiada uprawnień do wpływania na treść niniejszego regulaminu. Komisja każdorazowe postępowanie przeprowadza w składzie przynajmniej 3 członków tej komisji co oznacza, iż ustalona liczebność komisji nie może być mniejsza niż 3 członków. Członek komisji pełni swoją funkcję społecznie to znaczy bez wynagrodzenia, jednak zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas poświęcony na uczestnictwo w komisji pojednawczej.
 
Pracownik w każdym czasie może zgłosić wniosek o wszczęcie postępowania pojednawczego w formie pisemnej bądź ustnie do protokołu.
Jednym z głównych celów prowadzenia postępowania pojednawczego poza polubownym rozwiązaniem sprawy jest rozwiązanie sporu w terminie wcześniejszym niż by to miało miejsce w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Komisja pojednawcza powinna załatwić sprawę poprzez ugodę już w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Oczywiście możliwe jest prowadzenie postępowania w dłuższym terminie, jednak przedłużenie tego terminu nie powinno być bezzasadne. Termin nie może być dłuży niż 30 dni od dnia złożenia wniosku. W takich wypadkach postępowanie jest zakończone bez zawarcia ugody, natomiast w przypadku spraw dotyczących rozwiązania, wygaśnięcia lub nawiązania stosunku pracy, termin zakończenia sprawy nie może być dłuższy niż 14 dni od dnia złożenia wniosku. W takich sprawach, pracownik zobowiązany jest wnieść wniosek do komisji pojednawczej w terminie przewidzianym w art. 264 k. p. to znaczy w sprawach o odwołanie od wypowiedzenia w ciągu 7 dni od doręczenia wypowiedzenia umowy o pracę a w sprawach o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie w ciągu 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu lub od? dnia wygaśnięcia umowy o pracę, natomiast żądanie o nawiązanie umowy o pracę wnosi się w ciągu 14 dni.
 
Niezależnie od woli stron niedopuszczalne jest zawarcie ugody, która byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
W razie niezakończenia postępowania pojednawczego przez zawarcie ugody, pracownik może zgłosić w ciągu 14 dni od dnia zakończenia postępowania pojednawczego, żądanie o przekazanie sprawy Sądowi pracy. W takim wypadku pozew zastępuje wniosek pracownika złożony komisji pojednawczej. Alternatywnie pracownik może złożyć pozew do sądu pracy na zasadach ogólnych.
W przypadku niewykonania przez pracodawcę ugody zawartej przed komisją, ugoda ta podlega wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego po nadaniu jej przez Sąd pracy klauzuli wykonalności. Sąd pracy odmówi nadania klauzuli wykonalności jeżeli ze złożonych akt komisji będzie wynikać iż ugoda jest zawarta z naruszeniem zasad współżycia społecznego bądź jest sprzeczna z prawem. Możliwe jest także bezpośrednie przeprowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie czy jest  niezgodność ugody z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
 
Autor: Krzysztof Sosnowski, koordynator merytoryczny serwisu www.radapracownikow.pl 
 
Stan Prawny: 10 czerwca 2013 roku
Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy
Płatności obsługuje PayU
Unia Europejska radapracownikow.pl | 2O12